Salme 119,84-88

 Kor mange dagar har din tenar att?

          Når vil du fella dom over dei som jagar meg?
          
    85 Dei frekke grev fallgraver for meg
          i strid med di lov.
          
    86 Pålitelege er alle dine bod.
          Hjelp meg! Dei jagar meg med løgn.
          
    87 Dei har mest gjort ende på meg her på jorda,
          men eg forlèt ikkje dine påbod.
          
    88 Gjev meg liv i di miskunn,
          så vil eg halda lovbodet frå din munn.

Vers 84 inneheld to spørsmål som salmisten ikkje vil få svar på. Først lurer han på kor lenge han har att her på jorda. Gud svarer vanlegvis ikkje på slikt. Og godt er det. Kvar dag har nok med si eiga plage, seier Jesus. Så lurer salmisten på når Gud vil dømma dei som er ute etter han. Til det ber nok Gud salmisten om å vera tolmodig og ta ein dag om gongen. Det finst ting som Gud fastset i sin visdom utan å opplysa eller konsultera oss. Vår oppgåve er å forkynna evangeliet, og held me på med det, har me meir enn nok å bala med. 

v.85 er alle forfølgde kristnes erfaring, dei som er ute etter dei, er frekke og set opp feller for dei. I Kina vert alle menneske nøye overvaka, og særleg dei kristne. Styresmaktene har sett opp mange hundre millionar ansiktsgjenkjennande kamera i landet, og det kan få store konsekvensar for den som blir obeservert på feil plass til feil tid. Den som blir observert på veg inn i ein leilighet der styresmaktene veit at det blir halde kristne møter, kan mista jobben, bli nekta rett til medisinsk handsaming eller nekta plass til skule og utdanning.  Slik driv styresmaktene på. Men dei driv på i strid med Guds lov, og ein dag er det dei som må stå til ansvar for at dei har frårøva kristne fridomen og levebrødet. Det blir ein dag med anger utan håp. 

v.86. For Herrens lover er pålitelege, og det er berre hans lover som gjeld når alt skal gjerast opp. Då vil det syna seg for alle at menneskelover i opposisjon til Guds lover er reine løgnlover vedtekne av overmodige politikarar som trur Gud er støv, men det er det dei som er.

I møte med statens lover kan me menneske kjenna oss små, og framover no vil det nok bli vedteke lover som legg nye restriksjonar på kristne som vil leva etter Bibelen. Gradvis vil det bli vanskelegare å vera bibeltru kristen, og stadig oftare må me berre be Herren om hjelp, og han vil halda oss oppe både som enkeltmenneske og som kyrkje. 

I vers 87 blir situasjonen enno meir tilspissa, og salmisten føler at motstandarane held på å gjera ende på han. Men trass i dette, kompromissar han ikkje på trua og overtydinga si, og han vik ikkje ein tomme når det gjeld det å hevda Guds rett.  I denne samanhengen tenkjer eg på den nigerianske jenta Leah Sharibu som i desse dagar har vore 6 år i fangenskap hos terrorgruppa Boko Haram, og som ikkje får koma heim til foreldra fordi ho held fast på den kristne trua si og ikkje vil konvertera til islam. Ho blir utsett for grov seksualisert vald, og har fødd to barn i fangenskap. 

Det er grunn til å markera her at det er ikkje så mange i vår kulturkrins som blir forfølgde fordi dei trur på Jesus, men me blir ganske uglesett og sjikanert om me løftar fram Guds ord i kjønnsdebatten, og dersom me hevdar hans lover for samliv er gyldige og gode for alle menneske gjennom alle tider. Då tek sosiale media fyr, og den som vågar seg på slikt, kan stå i fare for å bli oppsagt på jobben. 

v.88. Guds lover er gode, og dei som følgjer dei får det godt. Men Gud har ikkje gjeve oss dei for at me gjennom dei skal få evig liv. Nei, evig liv får med utelukkande ved å tru på Jesus, han som kom med miskunn til falne og ganske håplause syndarar. Lova tuktar oss til Kristus, og når me overgjev oss til han, blir me straks tilgjevne og fylte med Den Heilage Ande. Det inspirerer oss til å følgja dei lovene som i utgangspunktet avslørte og dømde oss. 

Salme 119,47-48

  47 Eg frydar meg over dine bod,

          dei som eg elskar.
          
    48 Eg lyfter hendene mot boda dine, som eg elskar,
          og grundar på dine forskrifter.

Korleis kan ein mann fryda seg over Guds bod? Korleis kan ein mann elska Guds lover? Det er lett å svara på. Når du elskar Gud, vil du naturlegvis elska lovene hans, for lovene hans reflekterer hans innerste vesen, og det er jo Guds vesen du har lært å elska, ikkje sant? Jesus seier i Johannes 15,10: " Held de boda mine, er de i min kjærleik, slik eg har halde boda til Far min og er i hans kjærleik." 

I dag er det mange som seier at dei elskar Gud, men kjenner seg fri til å sjå bort frå lovene hans, særleg i samlivsspørsmål. Dei seier gjerne at Gud er kjærleik, og at han av den grunn velsignar alle typar kjærleik, då i meininga seksuelle uttrykksformer mellom vaksne baserte på samtykke og truskap. Men dette er ei av dei store løgnene i kyrkja i dag, løgner som forfører menneska bort frå Gud og inn i eit evig mørke under Guds dom, og Jesus er overlag streng i domen over dei som seier at det Gud forbyr er tillateleg. Det var betre for dei om dei aldri hadde blitt fødde. 

Alle som har Den heilage ande, elskar Gud og hans lover, ja dei frydar seg over dei fordi lovene hans er gode, dei skisserer for oss korleis eit liv i kjærleik ser ut, dei vernar oss mot djevelens øydeleggande gjerningar, og hjelper oss ut av ein snevert, nytingssjukt og sjølvoppteke liv. Dei løftar oss opp slik at me ser våre medmenneske med djup sympati, og gjev oss eit djupt ønskje om å bety noko for dei. 

Når salmisten skriv at han lyfter hendene mot Herrens bod, er det Herren sjølv han rekker dei mot. For Herren er i sitt ord, og han er eitt med sitt ord, ja, i den grad av Jesus i Johannes 1 blir kalla Guds ord. 

Til slutt. Les Bibelen, lær nokre bibelvers utanåt, siter dei for deg sjølv i ny og ne. Då er du blitt ein grundar, og grundarar blir sterke i Gud. Dei ber mykje frukt som andre kan næra seg av les me i Salme 1. 

Salme 119,46

 46 Eg vil tala for kongar om dine lovbod,

          og eg skal ikkje bli til skamme.

Dette verset dreg opp svimlande perspektiv for ein kristen. Når eg les det tenkjer eg på profetane i Det gamle testamentet. Dei fekk ofte ord frå Herren til kongar og andre mektige menn, og då var det berre å gå og banka på døra og overbringa bodskapen om han var søt eller sur. 

I Det nye testamentet tenkjer eg på døyparen Johannes som gjekk til Herodes og kritisert han for å ha gifta seg med kona til broren sin. Slik braut han det 6.bodet; Du skal ikkje bryta ekteskapet. Det kom til å kosta Johannes livet. 

Å bringa ord frå Herren til menn med makt kan vera ein risikabel sport. 

Kongar, regjeringar og parlament må vita at dei står under Gud, og at han vil døma dei etter sine lover. Det vil gå dei godt om dei held seg til Gud, og då blir dei til velsigning. Ignorerer dei han og lovene hans, blir dei til sorg for alle.

Difor må Guds lover fokynnast for dei, og denne salmisten ville gjerne ta på seg den oppgåva. Han tenkte sikkert: Kongane er strategiske folk å nå med Guds ord. 

Men dei treng også å høyra evangeliet. Mektige er også syndarar som treng frelse. Dei er like viktige for Gud som du og meg. Korleis kjem me oss inn på ei slik misjonsmark?

Jesus sa til disiplane sine i Matteus 10,18-20:  "Og for mi skuld skal de førast fram for landshovdingar og kongar og vitna for dei og for heidningane. 19 Men når dei arresterer dykk, så ver ikkje urolege for korleis de skal ordleggja dykk, eller kva de skal seia. Det de skal seia, skal de få i same stunda. 20 For det er ikkje de som talar; det er Anden til Far dykkar som talar gjennom dykk."

Dette er eit perspektiv på forfølging som ikkje er nemneverdig omtalt. Men Jesus seier faktisk  at poenget med å tillata folk å forfølga kristne er å få forkynt evangeliet for dei mektige som elles er isolerte frå Guds ord. Og det fine er at han lover at Anden skal gje dei ord når dei blir konfronterte med "brotsverka" sine. Og dette er ei erfaring som mange av verdas kristne kan vitna om. Gud er trufast. Han let dei ikkje bli til skamme, dvs bli ståande som taparar. Sjølv om dei må gje liva sine for Kristus, er dei vinnarar. 

Salme 119,1-3

 א Salige er de som er hele i sin ferd,

          de som følger Herrens lov.
          
     2 Salige er de som tar vare på hans lovbud,
          som søker ham av hele sitt hjerte.
          
     3 De gjør ikke urett,
          men går på hans veier.

Salme 119 er Bibelens lengste kapittel. Det er på 176 vers som alle handler om Guds ord. Salmen er bygd opp atrostisk, dvs alfabetisk. De 8 første versene starter på den hebraiske bokstaven alef, de neste 8 på bet og så videre. Flere av Bibelens salmer er bygget opp på denne måten. 

v.1. Ordet salig betyr både lykkelig og velsignet. Folk kan være lykkelige uten å ha frelsens velsignelse. De burde heller sørge. Det hender desverre også at folk med frelsens velsignelse ikke er glade fordi de har helt glemt hvor rike de er og hvor høyt de er elsket av Gud sin Far. Å være hel i sin ferd betyr ikke å være syndfri, men at en er ærlig og sann, og at en elsker Gud og anerkjenner alle budene hans for sanne og gyldige for seg selv og alle andre. 

v.2.Å ta vare på hans lovbud betyr videre å studere dem, memorere dem, praktisere dem, hevde dem og forkynne dem. Her står den åndelige kampen i vår tid. For menneskene angriper Guds lover, og vil innføre sine egne løgnaktige forestillinger om hva som er rett og galt, godt og ondt. I særdeleshet gjelder dette når det gjelder seksualitet og samliv. Gud sier at ekteskapet mellom en kvinne og en mann er den rette samlivsform. Alt utenfor dette mønster er av det onde. Men menneskene vil ikke høre. De hører heller på tidens falske røster om at alt er like bra. Men det ondeste og mest skadelige vi kan gjøre er å degradere Gud og sette oss selv over ham og hans bud. Tenker, taler og lever vi slik, forfører vi våre medmennesker, og vi fører oss selv inn under Guds evige dom. 

v.3 Derfor elsker vi Guds bud, og når vi holder dem, går vi på hans veier, og hans veier fører oss alltid mot hans mål. Herrens veier er kjærlighetens veier, og alle hans bud reflekterer hans kjærlighet til oss. Viker vi av fra budene, demonstrerer vi ikke kjærlighet i det hele tatt, og vi havner i en eller annen grøft, og må frelses for å kunne gå videre. 

Salme 68,1-5

Vers 2 er ein lovnad. Gud skal reisa seg. Motivet er kjent. Når Gud reiser seg, er det for å intervenera i ein fortvila situasjon, for å frelsa folket sitt som er undertrykt av fiendar. Det inneber at folket sine fiendar, som også er Guds fiendar, må rømma og trekka seg bort. 

Gud har mange fiendar i dag, menneske som opponerer mot hans ord, menneske som ikkje vil anerkjenna hans overherredøme, menneske som vil leva etter sine eigne reglar, menneske som hatar Gud og forfølgjer hans kyrkje, dei som forkynner hans lover som sanne, rette og gyldige. Ein dag skal Gud reisa seg, og då må dei rømma frå han. 

v.3. Dei som opponerer mot Gud og hans ord er urettferdige menneske. Gud skal driva dei bort som om dei var røyk, dei skal smelta som voks for elden og går til grunne. Når Gud bestemmer seg for å ta eit oppgjer med menneske som har forkasta han og hans bod, blir dei små og hjelpelause.        
v.4. Men dei rettferdige skal gleda seg. Kven er dei rettferdige? Det er dei som har Gud som gud, dei som bøyer seg for hans ord og som stolar på det han har sagt, ja som elskar ordet hans og nærer seg av det, dei som lovar og prisar han natt og dag og som gjer det gode. Dei skal fryda seg for Guds ansikt. Å vera for Guds ansikt betyr å ha personleg fellesskap med han.  Det å nyta det personlege fellesskapet med Gud, han som skapte himmel og jord og som elskar oss menneske så ufortent, fyller dei med ei useieleg glede. Slik må det vera for det er dette alle menneske er skapte til og for. 
          
v. 5 er ei oppfordring til å synga for Gud og lovsynga hans namn. Menneske er eit syngande vesen. Gud har skapt oss slik at me kan synga, og han vil at me skal synga for HAN. Alle plassar der det er fest og glede, er det sang. Gud elskar sang, og han gjev oss heile tida nye songar som me saman kan synga for han og gleda han og kvarandre med. Slik sett lever me no i ei fantastisk tid. 

Gud rid gjennom øydemark, les me her, og me blir oppfordra til å rydda veg for han. Korleis gjer me det? Jo, ved å lovsynga han seint og tidleg. Øydemarka er eit bilete på eit etter måten livlaust område her i verda. Saka er den: Verda er blitt ein åndeleg sett daud plass. Men Gud er på frammarsj for å grunnleggja og fremja sitt rike, fullt av liv og glede. Når me som elskar Gud, lovar og prisar han, ryddar me veg for han, og hans sak får framgang i verda. Nye menneske kjem til tru, og midt i øydemarka dukkar det opp oasar, nye kyrkjelydar der livet spirer og gror, plassar der Gud får ære og pris. Lovsongen, gjeven av Gud, driv døden bort, og fremjar tru og åndeleg liv i og hos menneske som lever mellom og saman med Guds jublande barneflokk. 
    

Salme 36,6-10

6 Herre, til himmelen når di miskunn,
til skyene rekk din truskap.

7 Di rettferd er som mektige fjell,
som det store havdjup er dine dommar.
Herre, du bergar både menneske og dyr.

8 Kor verdfull din kjærleik er, Gud!
I skuggen av dine venger søkjer menneskeborna ly.

9 Dei får nyta overfloda i ditt hus,
du lèt dei drikka av gledebekken din.

10 For hos deg er livsens kjelde,
i ditt lys ser vi lys.

Dette avsnittet er ein mektig proklamasjon av kven og korleis Gud er, ein lovsong som ligg klar til bruk for oss alle. Eg tilrår deg å læra desse versa utanåt og brukar dei i bønelivet ditt.

Vers 6 slår fast at Herrens miskunn nåt til himmelen og at hans truskap når til skyene. Det betyr at du heile tida er totalt dekka av Guds miskunn og truskap. Det er elementet du lever i.

Vers 7: Guds rettferd er eit uttrykk for Guds gode og lover, og hans vilje til å tilgje dei som har brote dei og som innrømmer skulda si. Lovene er, som dei mektige fjella, uforanderlege og hans frelsesvilje uslitelege. Eit norsk uttrykk for dette er: Guds rettferd står til Dovre fell, og Dovrefjell kan ikkje falla.
Guds domar er eit uttrykk for hans gjerningar, hans styresett i verda. Dei er djupe som det djupaste havet, uforståelege for oss menneske. Men det me skal forstå, det deler han med oss, og det handlar om hans store frelsesvilje. Han bergar menneske og dyr. Dyra er heilt nødvendige for liva våre, og Guds omsorg for dei, er eit uttrykk for hans omsorg for oss.

Vers 8: Guds kjærleik er den største av alle verdiar i menneskelivet. Den som har Guds kjærleik er eit rikt menneske. Den som står utanfor Guds personlege kjærleik, er uendeleg fattig. 
Siste delen av verset handlar om retten til å leva i Guds umiddelbare nærleik, i skuggen av vengjene hans. Du snakkar om privelegium. Jesus snakkar om å samla oss slik som høna samlar kyllingane sine under vengjene sine.  Men det må me vilja. Står me Gud nært, er me trygge. Lever me langt borte frå han, er me sårbare for synd og sorg.

Vers 9: Den som lukkar Guds kjærleik inn i livet, blir sjølv lukka inn i Guds heim og får nyta overfloda der. Når eit menneske erfarer å få bada i Guds kjærleik kjem den store gleda. Denne gleda er i Gud og hos Gud og kjem over oss så lenge me held oss til Gud og hans godleik. Gleda er grunnstemninga i truslivet. Engelen på Betlehemsmarkene sa til gjetarane: "Sjå, eg forkynner dykk ei stor glede..." Jesus Kristus, den oppstadne frelsaren, er vår store glede.

Vers 10: I Gud er livsens kjelde. Det er i samfunnet med Han me får evig liv, men det er også han som gjer liva våre verd å leva. Slik opplevest det for alle som har oppdaga Gud, uansett om liva deira har vore kjempegode før dei kom til tru også. Det lyset menneska ser hos Gud er så annleis og så mykje vakrare enn alt anna lys dei har sett, at dei må sanna med David: Det er i ditt lys eg ser lys. Dvs. det er i lyset frå Guds kjærleik eg oppdagar sanninga om livet, verda, meg sjølv, min neste osv. Det er som eit sceneteppe som går opp, og bak dette teppet opnar det seg ei verd som var totalt ukjent for eit menneske før. Det opnar heile tilværet. Gud kallar det for openberring, som rett og slett betyr avdekking.

Salme 1,1-2

Salmane er truande sin kjæraste lesnad. Her møtest det guddommelege og det menneskelege på ein måte som ingen stad elles i skriftene. Salmistane løfter oss opp på dei høgste utsiktspunkt. I neste no deler dei med oss den svartaste fortviling.

Salmane er delt inn i 5 samlingar som alle vert avslutta med ei lovprisning, ein doksologi.
1. samling: Salme 1-42
2. samling: Salme 43-72
3. samling: Salme 73-89
4. samling: Salme 90-106
5. samling: Salme 107-150

Salme 1 må me oppfatta som ei overskrift for heile boka. Salme 150 som ein avsluttande doksologi for heile boka.

Salme 1
v.1 viser oss vegen til eit lukkeleg liv. Alle menneske jaktar på lukke. Slik har det vore til alle tider. Det er ein del av vårt menneskelege varemerke. Me vil ikkje berre vera mette og varme, me vil også vera lukkelege. Skal eit menneske oppnå lukke, må det for det første vera i godt selskap. Me er lett påverkelege. Difor må du velja deg vener som har god innflyting på livet ditt, dvs positive personar som elskar Gud og sin neste. Så må du studera Guds ord, læra det utanåt og grunda (meditera) på det, dvs. tenkja på det under bøn til Gud om at det skal opna seg. Å ha si glede i Herrens lov inneber sjølvsagt at ein har si glede i å følgja denne lova. Det kan ikkje noko menneske av seg sjølv. Det er Den Heilage Ande som fyller oss med kjærleik til Guds bod slik at me med glede gjer det Gud vil. Kva vil så Gud? At me elskar og stolar på han framfor alle andre. At me i alle ting representerer han og ikkje oss sjølve. At me elskar kvarandre som oss sjølve. At me viser styresmaktene respekt og lydnad. At me stør leiarane våre. At me lever i seksuell reinleik. At me gjev til dei fattige. At me investerer i misjon. At me er ærlege. At me ikkje flørtar med andre sin ektemake. At me tek godt vare på familiane våre. At me vernar vår neste og hans eigedom. At me forkynner evangeliet for fortapte. At me vernar vår nestes liv, for å nemna noko. Konklusjon: lukkeleg er den som har eit rett og godt høve til Gud og sin neste. Det altså eit spørsmål om tru og moral.