lørdag 16. mars 2019

Salme 68, 16-19

   v. 16. Basan ligg nord i Israel. Det er eit fjellrikt område. Men dei fjella me les om her er fyrstane i Basan. 

v.17. Desse ser skeivt til kongen i Jerusalem, og til Sionfjellet, der Herren for alltid vil bu. 

Og slik er det i dag også. Verda ser skeivt til Israel og til Jerusalem, og mange statsleiarar snakkar ned Jødeland og det jødiske folk og leitar etter feil som dei kan påpeika hos leiarane deira. Det føregår ein langvarig og tolmodig mediakamp mot landet og folket. Det er farleg for oss alle, for me er kalla til å tala vel om dette folket og velsigna det. 

Men Jerusalem er Guds by, og ein dag kjem Herren Jesus att for synleggjera dette faktum. 

v.18. Gud har ein stor usynleg hær. Denne kan me lesa om i 2. Kongebok kapittel 6. Englar har slått ring rundt Jerusalem og passar på innbyggjarane der. 

Det skal me få tru om den sanne kyrkja også, oss Jesustruande heidningar, at Gud er nær hos oss og passar på oss i all slags naud og fare. Hadde han ikkje vore det, hadde det vore ute med oss for lenge sidan. Det hadde ikkje eksistert noko kyrkje lenger.

Gud er framleis av same kaliber som då han openberra seg i makt på Sinai og gav lovene sine, lover som framleis er gode, heilage og gyldige, så nær som seremoniallovene som ein gong for alle vart oppfylte og overflødiggjort ved Jesu død og oppstode. Når realiteten er komen, har det inga meining å ta vare på evig repeterande handlingar som peika framover mot det som skulle koma. 

Vers 19 handlar i følgje Efesarbrevet 4 om Jesus. Her, som mange andre plassar, skil Septuaginta seg frå den masoretiske teksten som ligg til grunn for oversettinga av GT. Men skal me prøva å samordna dette, blir det kanskje slik: Jesus Kristus steig opp i det høge, fòr opp til himmelen, for å bu der, ja, men også for å regjera over himmel og jord, og ikkje minst:  styra kyrkja og misjonsarbeidet. Frå kyrkja tek han imot gåver, folk som vigslar seg til heiltids og langtids misjonsteneste, slik at han kan senda ut ordet sitt og fanga opprørarar, Paulus er sjølv eit døme på det, og etter at han har transformert opprørarane med Andens kraft og kjærleik, gjev han dei attende til kyrkja som apostlar, profetar, evangelistar, hyrdar og lærarar som kan, og skal,  utrusta dei heilage til all god gjerning.  
          
          
   

onsdag 13. mars 2019

Salme 68, 12-15

For mange år sidan las eg bøkene til den norske kinamisjonæren Marie Monsen. I den eine av dei, den som ber tittelen: "Vekkelsen ble en Åndens aksjon",  skreiv ho om den betydninga vers 12 i Salme 68 fekk for henne den tida ho stod i teneste i Henanprovinsen. Der braut det ut ei vekking rundt Marie Monsen som pågår enno. Broder Yun, Den himmelekse mann, meiner faktisk at den enorme vekkinga i Kina i dag kan sproast attende til denne originale og myndige kvinna som rekrutterte bibelkvinner til å reinsa rundt og forkynna om Jesus for folket, og menneske som var bundne med tjukke lenker til grove synder og fanga av demoniske makter knytt til avguderi vart sett mektig fri ved at desse kvinnene svinga Andens sverd, som er Guds ord. Det vart kamp og møye, men den eine etter den andre syndeslaven vart løyst, kongar over hærar (åndsfyrstar) flykta (v. 13), og kvinnene kunne dela bytet, dvs frelste sjeler.   

v.14 handlar om at i slike tider med velsigning, blir det nok rikdom også for dei fattigaste,  for "dei som ligg mellom sauene". 

v. 15. "Den veldige" er Gud. Då han spreidde kongane, dvs då dei demoniske maktene måtte sleppa taket, kom det snø på Salmonfjellet, noko som er eit uttrykk for rik velsigning. Guds velsigning løysest mektig ut når me som Guds barn med våre kraftfulle og målretta bøner nedkjempar dei demoniske maktene me har rundt oss og som påverkar folk til synd og vondskap.



fredag 8. mars 2019

Salme 68,8-11

 v.6-7. Guds heilage bustad er i dag kyrkjelyden. Slik som Gud er, skal kyrkja hans vera, ein far for farlause, ein forsvarar for enkjer, ein heim for einsame og ein plass der fangar opplever fridom, lukke og trivsel, altså ein institusjon som frelser syndarar, hjelper dei sosialt vanskelegstilte og inkluderer dei ekskulderte. 

Opprørarar er dei som ikkje vil bøya seg for Gud og hans ord. Dei søkjer ikkje Gud i hans kyrkje, og blir ståande utanfor samfunnet med han, og for evig blir dei buande i eit audt og avsvidd land, som er ein metafor for den åndelege død som rår der Gud ikkje rår.

v.8-9. Skildrar den tida då Gud førte Israel gjennom ørkenen frå Raudehavet til Jordanelva. Jorda skalv og himmelen draup, dvs. at både hans veldige makt og hans velsigning følgde dei gjennom alle desse 40 åra.

v.10-11. Då dei kom fram til det landet Gud hadde lova dei, strøymde regnet ned og han gav dei styrke. I Midt-Austen er regnet som regel svært kjærkome, ja, reine godveret. Dei er heilt avhengig av dette forat det skal bli noko grøde. Skal folk slå seg ned ein plass, må det vera ein plass der det kjem regn til rett tid, vårregn og haustregn, som profeten Joel skriv om.

Men regnet er også eit bilete på Den heilage ande. Når han let himmelen regna ned over Guds kyrkje, blir det nytt liv i folk, og mange nye kjem til tru på Jesus og erfarer at livet frå Gud og saman med Gud er noko heilt anna enn det livet dei levde før dei vart kjende med Gud.

I det å skapa vekking er me som kristne heilt hjelpelause. Ingen av triksa våre skaper åndeleg liv i folk. Men når Gud sørger for oss og ser til oss, då blir det glede i Guds hus, og me prisar og lovar Gud fordi han er så inderleg god.

          
   

          
   
  

lørdag 2. mars 2019

Salme 68,1-5

Vers 2 er ein lovnad. Gud skal reisa seg. Motivet er kjent. Når Gud reiser seg, er det for å intervenera i ein fortvila situasjon, for å frelsa folket sitt som er undertrykt av fiendar. Det inneber at folket sine fiendar, som også er Guds fiendar, må rømma og trekka seg bort. 

Gud har mange fiendar i dag, menneske som opponerer mot hans ord, menneske som ikkje vil anerkjenna hans overherredøme, menneske som vil leva etter sine eigne reglar, menneske som hatar Gud og forfølgjer hans kyrkje, dei som forkynner hans lover som sanne, rette og gyldige. Ein dag skal Gud reisa seg, og då må dei rømma frå han. 

v.3. Dei som opponerer mot Gud og hans ord er urettferdige menneske. Gud skal driva dei bort som om dei var røyk, dei skal smelta som voks for elden og går til grunne. Når Gud bestemmer seg for å ta eit oppgjer med menneske som har forkasta han og hans bod, blir dei små og hjelpelause.        
v.4. Men dei rettferdige skal gleda seg. Kven er dei rettferdige? Det er dei som har Gud som gud, dei som bøyer seg for hans ord og som stolar på det han har sagt, ja som elskar ordet hans og nærer seg av det, dei som lovar og prisar han natt og dag og som gjer det gode. Dei skal fryda seg for Guds ansikt. Å vera for Guds ansikt betyr å ha personleg fellesskap med han.  Det å nyta det personlege fellesskapet med Gud, han som skapte himmel og jord og som elskar oss menneske så ufortent, fyller dei med ei useieleg glede. Slik må det vera for det er dette alle menneske er skapte til og for. 
          
v. 5 er ei oppfordring til å synga for Gud og lovsynga hans namn. Menneske er eit syngande vesen. Gud har skapt oss slik at me kan synga, og han vil at me skal synga for HAN. Alle plassar der det er fest og glede, er det sang. Gud elskar sang, og han gjev oss heile tida nye songar som me saman kan synga for han og gleda han og kvarandre med. Slik sett lever me no i ei fantastisk tid. 

Gud rid gjennom øydemark, les me her, og me blir oppfordra til å rydda veg for han. Korleis gjer me det? Jo, ved å lovsynga han seint og tidleg. Øydemarka er eit bilete på eit etter måten livlaust område her i verda. Saka er den: Verda er blitt ein åndeleg sett daud plass. Men Gud er på frammarsj for å grunnleggja og fremja sitt rike, fullt av liv og glede. Når me som elskar Gud, lovar og prisar han, ryddar me veg for han, og hans sak får framgang i verda. Nye menneske kjem til tru, og midt i øydemarka dukkar det opp oasar, nye kyrkjelydar der livet spirer og gror, plassar der Gud får ære og pris. Lovsongen, gjeven av Gud, driv døden bort, og fremjar tru og åndeleg liv i og hos menneske som lever mellom og saman med Guds jublande barneflokk. 
   
 

tirsdag 26. februar 2019

Salme 67

 Denne salma handlar om at Gud er Gud for alle verdas folkeslag, og kan med rette brukast som ein tekst som inspirerer til kristen misjon.  
v.2 er ei bøn ut frå frå den aronittiske velsigninga, ei bøn om at Gud må vera oss nådig, velsigna oss og lat sitt andlet lysa over oss. Kva ber salmisten om? At Gud skal anerkjenna folket sitt og velsigna det med seg sjølv, med sitt nærvær.

v.3 Når det skjer, vil Guds veg og frelse bli kjent mellom alle folkeslag på jorda.   Det er to ting å seia om dette. I følge Romarbrevet 11 vil det at jødane tek imot Jesus føra til "liv av døde" for verda. Me kan altså sjå fram til ei misjonstid i framtida som aldri har hatt sin parallell i tidlegare historie. For det andre: Når Gud velsignar si kyrkje i dag og let lyset sitt skina i forsamlingane, då får me vekking som fører til ny misjonsglød, misjonsvisjon og misjonsiver i Guds barns hjarto. Det var dette som starta den protestantiske misjon på 1700-talet, og som den dag i dag ber Guds hjartesak framover i verda.   Guds heilage ande løftar oss opp til Gud, og frå den posisjonen ser me alle verdas land og folkeslag, dei som Jesus døydde og stod opp for, og som ventar på det ordet som kan frelsa dei og sameina dei med Gud. 

Vert det mektige lyset frå Gud borte i forsamlingane, vert også nauda og omsorga for folkeslaga borte. Men det er jo grunn til å spørja seg: Kor sterkt er dette lyset i dag? Kor opptekne er kristne av Guds misjon, lokalt og globalt? I overraskande liten grad. Kristne lever som folk flest, stort sett. Kvifor det? Anten fordi dei berre er kulturelle kristne og strengt tatt ikkje lever med Gud, eller fordi dei lever åndsfattig og ikkje held Jesuselden ved like i liva sine, eller fordi dei les lite i Bibelen, eller fordi dei ikkje er disippelgjort skikkeleg, eller fordi pastorar og forkynnarar i liten grad han evne til å løfta folk opp til Gud slik at dei kan sjå det Han ser, slik at dei kan få sann informasjon om kva som ligg på hjarta hans. 

Og så er det noko med fokus i det kristne misjonsarbeidet. Når me veit at for kvar 30. kristne fulltidsmisjonær i verda er det berre 1, altså èin einaste, som vender seg til eitt av dei unådde folkeslaga? Det er altså god grunn for oss som kristne å be denne bøna i forsamlingane våre og plassera oss sjølve inn i det store bilete, det som vår Gud og gode frelsar alltid har framfor seg. 

v. 4 er eit omkvede.

v.4a. skildrar det som skjer når folkeslaga kjem inn i Guds lys, som er ein metafor for hans frelse: Dei prisar Gud. Alle som tek imot Guds nåde i Jesus Kristus får ein åndeleg DNA som gjera at ein prisar Gud fordi det er blitt ein del av vår natur å gjera det. 

v.4b er ein mektig lovnad om at ALLE folk ein dag skal prisa Gud, altså at det skal vera ei levande kyrkje i alle verdas folkeslag der Gud blir elska og hans namn løfta opp. Dette er ein naturleg følgje av det enkle faktum at Guds frelse i Kristus er universell, og at Kristus sjølv har sagt at evangeliet om hans rike skal forkynnast som eit vitnemål for alle folkeslag før enden kan koma. 

v.5 er ei bøn om at det som vart lova i vers 4b faktisk skal skje. I misjonsarbeidet er ikkje bøna ein del av arbeidet, det er sjølve arbeidet. Når Guds kyrkje det dette på alvor, fører Gud sjølv arbeidsfolk ut til sin haust. Slik er heile Guds kyrkje involvert i å bringa heile evangeliet til heile verda, som det heiter i Lausannepakta. 

Resten av vers 5 er ein dublett der den første påstanden vert forklart i den andre. At Gud dømmer folka med rettferd, betyr at han leier dei på ein slik måte at han regisserer deira frelse. I boka si "Forberedt på evigheten" skildrar Don Richardson på ein overtydande måte korleis Gud førebur alle folkeslag på evangeliet om Jesus ved å etablera eitt eller anna fenomen i kulturen deira som gjev ressonans inni dei når evangeliet blir forkynt for dei. Sjølv Richardson dette då han  i mange år var misjonær i sawistamma på Ny Guinea, ei historie han har skildra i den fantastiske boka "Fredsbarnet". Etter år med frustrasjon mellom eit folk som elska Judas høgare enn Jesus, fann han til slutt Guds nøkkel til hjarto deira, og alt endra seg. Får du tak i bøkene til Richardson, og dersom du les dei, blir det fort nokre ting som endrar seg i livet ditt.

v. 6: Omkvede 

v.7 Handlar om jordbruket. Gud deler ikkje verda inn i eit åndeleg og eit verdsleg regime. Alt som har med Gud å gjera er åndeleg, og alt han har skapt har med han å gjera, og når me kjem i harmoni med Han, velsignar han alt rundt oss og i oss, både det synlege og det usynlege. Då blir det gode år, og jorda gjev si grøde. 

v.8 slår fast at Gud SKAL velsigna Israel, med det resultat at heile verda skal frykta Han. For ein nydeleg tanke for alle som fortvilar over all vantru og dårskap som er å sjå, og over alle dei menneske som ikkje ser Gud fordi ingen har kome til dei med han. 

mandag 25. februar 2019

Salme 66,13-20

 v. 13-15. Salmisten hadde lova Gud brennoffer om han fekk den rette hjelp, og no ville han gå til Herrens hus og halda lovnaden sin. Gud fører oss alltid slik at me til slutt endar opp i hans hus. Salmisten tok med seg eit dyreoffer. Me kjem med oss sjølve, til Guds hus, til kyrkjelyden, og der ber me fram kroppane våre som eit heilagt offer til han (Rom.12,1-3). Det skaper forvandling av våre sinn. 

Synda er for evig sona. Guds rettferd i Kristus er etablert. Men alt dette er fåfengt for oss dersom me held oss sjølve attende og ikkje overgjev oss til Gud og fellesskapet med kropp, sjel og ånd. Men når me gjer det, døyper han oss med sin eld av kraft og kjærleik, han forvandlar sinna våre. 

v. 16. Då blir me VITNER. All åndeleg blygskap forsvinn og frimodig kallar me folk til å koma og høyra kva Gud har gjort mot oss. Det er personleg erfaringa av Guds frelse saman med Andens nærvær i oss som motiverer oss til å vitna. Det er noko fantastisk flott dette. Salmisten kallar dei gudfryktige til å koma og høyra. I dag er dette eit kall som skal gå ut frå Guds forløyste kyrkje til alle menneske: "Kom og høyr kor store ting Gud har gjort mot meg". Her har kvar person si forteljing. Men metaforteljinga vår er om Jesus. Det er det kristne evangelium. Det er HAN me framfor alt vil snakka til folk om. Og snakka MÅ me, fordi hjarto våre er fulle, me kan ikkje anna, og fordi ingen kan tru utan å høyra, og ingen høyrer utan at noko snakkar (Rom.10). 

v.17. Frelse utløyser alltid lovsong til Gud. Han legg ein ny song ned i oss, i hjarte og munn (Salme 40,1-3).  Lovsongen kjem frå Gud, ikkje frå oss. Er lovsongen framand for deg, er du ikkje frelst. 

v.18-20. Ingen må prøva å bruka Gud for å fremja eigne interesser. Ingen må tru han kan ha Guds venskap så lenge han nærer andre uvenskap. Ingen kan stå seg godt med Gud så lenge ein planlegg å skaffa seg goder på andre sin bekostning. Ingen får nåde hos Gud så lenge ein ønskjer å straffa andre. Alt dette er definert som urett. Då vil ikkje Herren høyra. Nei, me må kasta alt slikt over bord når me har med Gud å gjera. Me kan ikkje vera kristne og samstundes jobba for våre eigne interesser. Vår nyvunne posisjon er at me får jobba for HANS interesser, og det er, når sant skal seiast, det største av alle privilegium eit menneska kan nyta i livet. Dette var også salmisten sin posisjon innfor Gud, dette var hans sinnelag. Det kan han seia sidan Gud faktisk hadde svara han positivt på bøna hans, ikkje lagt ho til side og ikkje teke si miskunn frå han.  Han kjenner seg rikt velsigna av den Gud som er velsigna og som velsignar oss med seg sjølv.

lørdag 23. februar 2019

Salme 66,8-12

vers 8: Salmisten oppfordrar alle folk til å velsigna Gud ved å la lovsongen lyda for han. Å lovsynga Gud er alle menneskes opprinnelege kall, og den inste meining med menneskelivet. 

vers 9 inneheld to trussetningar: Gud er den som held kvar einaste menneske i live, og at han set føtene våre på fast grunn slik at dei ikkje vaklar. Menneskekroppen fungerer ikkje automatisk, han går ikkje av seg sjølv. Me lever så lenge Gud held liv i oss. Slik er skapingas orden, og dette skulle gjera oss audmjuke og motivera oss til alltid å ha vår sak med Gud i orden.  
Den faste grunn høyrer med til frelsens orden. Apostelen Paulus skriv: Ingen kan leggja annan grunnvoll enn den som er lagt: Jesus Kristus. Gjennom tru og dåp er me plasserte på denne grunnvollen, og kan gå framover i livet utan å vakla. Me går på, i og med Kristus. Å bli frelst er å bli dregen ut av ei djup gjørme og få føtene plasserte på fjell, syng David i Salme 40. Men obs! Vik me av frå Guds ord, hamnar me fort i gjørma att. 

v. 10. Gud kjenner oss. Han veit kor lett me har for å vika av frå han, kor lett me har for å gje etter for freistingar og få element inn i liva våre som er framande for Gud og farlege for oss. Difor prøver han og reinsar han oss. Det ideelle for Gud er at me studerer hans ord og let oss kalibrera og reinsa av det. 

v.11-12. Men dersom han ikkje når sine mål med oss på den måten, fører han oss inn i eldomnen, let føtene våre "gå i garnet", og det oppstår situasjonar som smertar oss djupt, men som er naudsynte for at me skal bli verande hos Gud, og forat uheldige utvekstar i liva våre skal fjernast. Ingen vanske i livet råkar deg utan vidare. Når det kjennest som om "menneske rir over hovudet ditt",  har Gud herleg plan med det alt saman, og han forlet aldri den som hamnar i eldomnen, eller den som må gå gjennom djupe vatn. Der er han med, og resultatet blir kjempebra: eit skinande blankt sølv utan slagg. Reinsing er foredling.

Det heiter i norsk lov at det er forbode å forlata eit menneske i hjelpelaus tilstand. Dette er ein regel som har sine røter i Gud, i forteljinga om den miskunnsame samaritanen. Gud forlet aldri eit hjelpelaust menneske. Ikkje deg heller. Nei, han tek seg av deg, løftar deg opp, bringer deg til ein trygg plass, betalar alt for deg og fører deg inn i ein overflod av nåde og kraft.