onsdag 11. mai 2022

Salme 106,32-41

v.32-33 Ved Meriba utfordra folket Gud. Dei klaga på at han ikkje sørga for dei skikkeleg. Dei mangla vatn, og det gjorde dei både sinte og sure. Dei gjekk til Moses og oppførte seg skikkeleg trugande, han var redd dei kom til å steina han. I tillegg ytra dei tvil om den Gud som hadde ført dei ut av Egypt, framleis var saman med dei.  Det var dette som gjorde Gud harm. Gud likar ikkje å bli mistrudd. Folket skulle ha samla seg til bøn, i staden samla dei seg til opprør, og Moses vart smitta av denne ånda av vantru og klaga høglydt til Gud om at livet hans stod i fare.  Då sa Gud til Moses at han skulle slå med staven sin på fjellet, og slik opna han ei vasskjelde. Han hjalp dei, men det var ein bismak i det alt saman. 

I vers 34-39 kritiserer salmisten folket for ikkje å ha fullført domen over folkeslaga i Kanaan ved å rydda dei ut slik Gud hadde sagt. I staden blanda dei seg med desse folkeslaga, og begynte å tru på gudane deira. Dei sokk lenger og lenger ned i heidenskapen, og begynte å ofra barna sine til vonde ånder. Dei auste ut skuldlaust blod, og slik vanhelga dei landet sitt og seg sjølve. Desse versa er lett å adressera til Noreg og mange andre land i vår tid då millionvis av skuldlause ufødde barn kvart år vert ofra til Gud veit kven på sjukehusa. 

v.40-43. Barnedrap vekkjer Herrens vreide og avsky. Dei som driv med slikt, vil hamna i hendene på andre folkeslag. Abortpraksisen har djupe åndelege implikasjonar. Så lenge me held på med dette svineriet, står me i fare for å tapa vår sjølvråderett, og skal me vera ærlege så er mykje av denne alt gått tapt for oss i Noreg. Lat oss no be om at folket enno ein gong må bøya seg for Gud, venda om frå syndene sine og be om nåde slik at me på sikt kan behalda og styrka sjølvråderetten. 


torsdag 5. mai 2022

Salme 106,24-31

 Vers 24 syner til den gongen då israelittane nekta å gå over Jordan for å innta Kanaans land fordi dei trudde landet var uinntakeleg. Berre Josva og Kaleb trudde at Gud ville hjelpa dei til å lukkast med prosjektet, sjølv om Gud utrykkjeleg hadde gjeve dei ordre om å gå over elva. Som straff måtte folket gå i øydemarka i 40 år heilt til den vaksne generasjonen var død. Vantru genererer straff.

V 25-27 er ein ny synd-straff syklus. Folket murra mot Gud. Dei var misnøgde med måten han førte liva deira på, og han truga dei med diaspora, ein dom som vart sett i verk både i 587 f.Kr og 135 e.Kr. 

V.28-31 syner til ei hending i 4.Mos.25 der israelittiske menn begynte å dyrka Baal-Peor, ein fruktbarhetsgud, og dei dreiv hor med moabittiske kvinner. Det var ein del av avgudsdyrkinga. Gud straffa folket med pest. Tusenvis døydde. Då tok Pinhas, barnebarnet til Aron, initiativ, drap ein israelitt og elskerinna hans, og pesten stoppa. For dette vart Pinhas rekna mellom dei rettferdige. 

Me lever i ei tid i vesten no der grenselaus seksualitet blir framheva som noko gjevt. Det er moderne Baal-dyrking. Utukt er akseptert av dei fleste, og blir praktisert av mange. Som kristne må me ta avstand frå dette, halda oss unna det, og melda oss ut av kyrkjesamfunn som godtek det som i dag blir kalla seksualmangfald. Seksuallivet høyrer utelukkande heime i det livslage ekteskapet mellom ei kvinne og ein mann, og kristne lærarar som seier noko anna, har brote med Gud og hans ord. Dei er vranglærarar, ulvar i saueham. Dei er farlege, og skal ein kristen bli bevart hos Herren og veksa i nåde og kjennskap til han, må han/ho koma seg bort frå slike leiarar og søkja vern der Guds ord blir forkynt med truskap. 


tirsdag 26. april 2022

Salme 106,16-23

 v. 16-18. Misunning og sjalusi er grunnsynder som rir heile menneskelekta som ei mare. I Edens hage planta slangen løgner i Evas sinn, og ei av dei var denne: "Gud veit at den dagen de et av frukta på treet skal de bli som han og kunna dømma mellom godt og vondt!" Underforstått: Gud er kjip og kan nyta goder han ikkje ønskjer å dela med dykk. Difor har han forbode dykk å eta av dette treet, men de har ein sjanse til å få tak i desse godene utan å gå om Gud, de kan jo berre å forsyna dykk. Kvifor gjer det ikkje det? Og Eva vart forvirra og tenkte, ja, kvifor ikkje? Det kan jo ikkje skada å eta ei frukt, og skal me fram og opp her i verda, må me våga å sprenga nokre grenser. Så gjorde ho det. Ho åt av treet, og ho lokka Adam til å eta. Syndefallet var eit faktum, og misunning og sjalusi vart sementert i slekta som arvesynd. Abiram og Datan fekk folket til å tru at Moses og Aron nytte goder som dei andre ikkje kunne nyta. Israelittane gjorde difor opprør mot leiarane sine, og Gud måtte gripa inn med straffedom for å stoppa galskapen. 

v.19-23 handlar om gullkalven folket tvinga Aron å laga ved Horeb. I egyptisk religion var tilbeding av dyr vanleg. Israelitane må ha praktisert dette før Moses kom for å føra dei ut av slaveriet, og då han var på fjellet for å ta imot Guds ord, fall dei attende til gamle syndige vanar og brukte store deler av gullbehaldninga (som skulle brukast på utsmykking av tabernaklet) til å laga denne kalven. Dei kasta JHVH ut av liva sine, og fall på kne for demoniske makter. Dei"bytte bort ære med skam", for å sitera frå Rom. 1. 

Gud ville utsletta dei totalt, men Moses gjekk i mellom og sa at han heller ville at Gud skulle drepa han og spara folket, ikkje fordi han støtta folket i det dei hadde gjort, men fordi han elska dei, og fordi han ikkje ville at Guds namn skulle vanærast mellom dei andre folka. 

Moses hadde utvikla ein Kristuskarakter i sin omgang med Herren. 



mandag 25. april 2022

Salme 106,6-15

Vers 6-7 lærer at det er synd å ikkje tenkja på Guds under og å gløyma hans miskunn mot oss. Å mistru Gud er trass, og trass er synd. 

v.8-12 lærer oss at Gud frelste Israel trass i deira trass. Han gjorde det for sitt namn skuld. 
Når Gud frelser, gjer han det fordi me treng at han gjer det, og for at hans store namn skal få ære. 
I denne teksten frelste Gud folket frå ytre fiendar. Men hans frelse går så mykje lenger. I Kristus frelser han oss frå vår synd og skuld og trass og vantru. 
Egyptarane drukna i Raudehavet, medan israelittane gjekk tørrskodde over. Det var ei overraskande og mektig berging. Dette gav trua deira ein kraftig boost, og under Mirjams leiing song dei ein mektig lovsong til Gud, og dei dansa for han, så glade var dei. 
v.13 Men trua må alltid fornyast. Det skjer gjennom evige repetisjonar av Guds velgjeringar. Skjer ikkje det, blir alt gløymt, og trua blir borte. Folk slutta å kommunisera med Gud, og spør ikkje etter råd frå han. 
v.14 Når trua vert borte, blir folk griske, for då tenkjer dei lett at kvar fint må sørga for seg sjølv, og blir det knapt, kjem krigen om godene. 
Når trua forsvinn, klagar folk på Gud. Det gjorde israelittan i ørkenen, dei sette Gud på prøve. Då gav han dei manna og vaktlar å eta, men ikkje med glede, vart dei også råka av sjukdomar som tærte dei bort. Her ligg det eit sterkt element av straffe

lørdag 23. april 2022

Salme 106,4-5

Herre, kom meg i hug i din nåde mot folket ditt,
          kom til meg med di frelse.
          
   
  5 Då kan eg sjå kor godt det går dine utvalde,
          få del i gleda til folket ditt
          og prisa meg lukkeleg saman med dine.

Vers 4 er ei sterk og vakker bøn om nåde og frelse. Den vil eg gjerne be. Bak Guds frelse ligg alltid Guds nåde. Han frelser oss fordi han i sitt vesen, sin karakter og natur er nådig. Han ser bort frå syndene våre, og handlar med oss ut frå sin reine og evige kjærleik. 

Når me les om frelse tenkjer me oftast på frelse frå synd, skuld og dom. Men det er eit omgrep som femnar mykje vidare. Det kan handla både om utfriing av vanskelege situasjonar som me kan koma oppi her i livet, freistingar og prøvingar som me møter og om lækjedom frå alvorleg sjukdom. 

Bibelen lærer oss at Gud er ein frelsar. Han driv på med dette heile tida. Han kallar folk til tru på Jesus, han grip inn i liva våre når alt låser seg, og han lækjer oss frå sjukdomar når me bed, og mange gongar utan at me ber. Her ein søndag opplevde me at ei kvinne vart lækt på gudstenesta vår då eg lyste velsigninga over kyrkjelyden. 

Vers 5 handlar om den kristne fellesskapen, om kyrkja. Det greske ordet som ofte vert nytta om kyrkja er ekklesia som tyder dei utvalde, akkurat det ordet som salmisten nyttar her. Dette er eit folk prega av glede. Kvifor er dei så glade? Fordi dei har erfart Guds nåde og frelse, noko som skaper ein enorm glede og ei sterk fellesskapsånd. Alle som erfarer Gud, søkjer saman med andre som elskar Gud. Me er ein lukkeleg familie som alltid ønskjer å bli større, og difor kallar me folk til omvending og tru slik at dei også kan erfara at Gud er ein nådig Gud som frelser både frå synd og alt mogeleg anna som trugar med å øydeleggja oss. 

onsdag 13. april 2022

Salme 106,1-3

Halleluja!
          Takk Herren, for han er god,
          evig varer hans miskunn.
          
   
  2 Kven kan nemna alle Herrens storverk,
          fortelja om det herlege han har gjort?
          
   
  3 Sæle er dei som tek vare på retten
          og alltid fremjar rettferd.
          
   
  4 Herre, kom meg i hug i din nåde mot folket ditt,

          kom til meg med di frelse.

 Salme 105, 106 og 107 er i same sjanger. Det er historiske salmer i den forstand at dei på ulike vis går gjennom Israels historie med vekt på Guds omsorg i møte med Israels utruskap. 

v.1 Salmisten startar med å lova Herren, og oppfordra alle andre til det same rett og slett fordi Gud er så innmari god og miskunnsam. 

v.2 Spørsmålet er retorisk. Ingen kan nemna alle Herrens storverk, dei er for mange. Ingen kan fortelja om  alt det herlege han har gjort. Ingen har full oversikt, men noko av det kan me snakka om, både det som står i Bibelen, og det som me har erfart i våre eigne liv. 

v.3 Å ta vare på retten er å la Guds lover få gjelda, og sjølv innretta seg etter dei. Dei som gjer det er sæle, eller velsigna. 

v.4 er ei bøn om å bli hugsa i tider då Gud gjer godt mot folket sitt. Når salmisten ber om frelse, tenkjer han på å få å ikkje bli ekskludert når Gud gjer gode ting mot folket sitt. 

søndag 27. mars 2022

Salme 105,23-45

 23 Så kom Israel til Egypt,

          Jakob vart innflyttar i Hams land.
          
   
 24 Han gjorde folket sitt fruktbart,
          meir talrikt enn fienden.
          
   
 25 Han vende deira hug så dei hata hans folk
          og fór med svik mot hans tenarar.
          
   
 26 Han sende Moses, sin tenar,
          og Aron, som han hadde valt ut.
          
   
 27 Dei gjorde hans under mellom dei
          og teikn i Hams land.
          
   
 28 Han sende mørker, og det vart mørkt.
          Hadde dei ikkje trassa hans ord?
          
   
 29 Han gjorde vatnet til blod
          og drap fisken.
          
   
 30 Det krydde av frosk i landet,
          jamvel i kongens eigne rom.
          
   
 31 Då han gav bod, kom det lus
          og insekt i heile landet.
          
   
 32 Han gjorde regnet til hagl
          og sende flammande eld i landet.
          
   
 33 Han slo vinstokkane og fikentrea deira ned,
          han knuste kvart tre i landet.
          
   
 34 Då han gav bod, kom det grashopper
          og sirissar utan tal.
          
   
 35 Dei åt opp alt som voks i landet,
          dei åt opp grøda på marka.
          
   
 36 Gud slo alle førstefødde i landet,
          førstegrøda av deira kraft.
          
   
 37 Så førte han dei ut med sølv og gull,
          ingen i stammane hans snubla.
          
   
 38 Det var glede i Egypt då dei drog ut,
          landet var slege av redsle for dei.
          
   
 39 Han breidde ut ei sky til å dekkja dei
          og ein eld til å lysa om natta.
          
   
 40 Då dei bad, sende han vaktlar
          og metta dei med himmelbrød.
          
   
 41 Han opna berget, og vatnet strøymde fram,
          det rann som ei elv i det tørre landet.
          
   
 42 For han kom i hug sitt heilage ord
          til Abraham, sin tenar.
          
   
 43 Han lét folket sitt dra ut med glede,
          sine utvalde med jubelrop.
          
   
 44 Han gav dei land som andre folk eigde,
          dei overtok det andre hadde streva for,
          
   
 45 så dei skulle halda hans forskrifter
          og ta vare på hans lover.
          Halleluja!

Dette avsnittet oppsummerer Israels fødselshistorie, det 400 år lange slaveriet i Egypt, alle landeplagene, utferda frå Egypt, ørkenvandringa og fram til innvandring og landnåm. 

Eg vil ikkje her kommentera alle desse versa, men heller dra ei samanlikning. For liksom nasjonen Israel vart fødd ut av slaveri under faraos brutale makt, slik blir Guds rike fylt opp av menneske som blir frelst ut av synda, døden og djevelens makt, og inn i Guds rike. 

Israel vart frelst ut frå Egypt av Moses. Me som lever i dag blir frelst ut frå trældomen under synda av Jesus Kristus. 

Moses førte Israel gjennom Raudehavet og den skrinne Sinaiørkenen til landet Gud hadde lova dei, Kanaan, eit land som "flaut av mjølk og honning", som det står.

Jesus fører sine truande frå alle nasjonar på ein smal veg mot heimlandet i himmelen. 

På vegen frå Egypt til Kanaan erfarte Israel Guds truskap og omsorg. Han gav dei manna, vaktlar og vatn. Men han var streng med dei også når dei gjorde opprør og var misnøgde med korleis Gud tok vare på dei. 

Jesus var grunnfjellet i disiplane sitt liv. Han forsørga dei, og dei følte seg alltid trygge saman med han, og det gjer dagens truande også.