lørdag 8. januar 2022

Salme 103,6-12

 Herren skaper rettferd,

          han lèt alle undertrykte få sin rett.
          
   
  7 Han kunngjorde sine vegar for Moses,
          sine gjerningar for Israels folk.
          
   
  8 Mild og nådig er Herren,
          sein til vreide og rik på miskunn.
          
   
  9 Han kjem ikkje med klagemål for alltid
          og er ikkje for evig harm.
          
   
 10 Han gjer ikkje gjengjeld for våre synder,
          han løner oss ikkje etter vår skuld.
          
   
 11 Så høg som himmelen er over jorda,
          så veldig er hans miskunn over dei som fryktar han.
          
   
 12 Så langt som aust er frå vest,
          tek han syndene våre bort frå oss.

Vers 6. Linje 2 her forklarar linje 1. Herren skaper rettferd ved å la undertrykte få sin rett. Definisjonen på undertrykking er å fråta nokon deira grunnleggjande menneskerettar. Verda er slik sett full av undertrykking. Som Guds kyrkje må kampen for rettferd ha ein klår prioritet. Det er ei viktig sak for Gud. Men topp prioritet har det for Gud å frelsa folk frå dei store undertrykkande kreftene i verda, synda, døden og djevelen. Denne fridomen får menneska når dei kjem til tru på Jesus.
 
Vers 7: Gud er ein gud som openberrar seg for verda gjennom Moses og Israelsfolket. Det har han gjort. Gjennom profetane i dette folket gav Gud verda Bibelen, sitt dyrebare ord. 

Vers 8: Og i denne boka avslører han for oss sitt vesen, at han er mild og nådig, langmodig (sein til vreide) og rik på miskunn. Slik er vår Gud. Han er berre heilt vidunderleg å ha med å gjera. 

Vers 9: Han har ikkje som program å finna feil og manglar hos oss, eller å finna noko å kritisera oss for, eller straffa oss for. Han tok straffa sjølv på krossen slik at han berre kan overausa oss med godleik. 

Alt dette vert utdjupa i vers 10-12. Det er Guds evangelium i si edle form.
Denne Gud er det me kjenner, elskar og prisar dag ut og dag inn. Han er så god og kjærleg, han er verdas varmaste pappa og den beste modell for alle fedre. 

onsdag 29. desember 2021

Salme 103,1-5

 Av David.

        
          Velsign Herren, mi sjel!
          Alt som i meg er,
          velsign hans heilage namn.
          
   
  2 Velsign Herren, mi sjel!
          Gløym ikkje alt det gode han gjer.
          
   
  3 Han tilgjev all di skuld
          og lækjer alle dine sjukdomar.
          
   
  4 Han friar ditt liv frå grava
          og kronar deg med miskunn og kjærleik.
          
   
  5 Han mettar ditt liv med det gode,
          du blir ung att som ørna.

Denne salma er høgt elska og mykje sitert. 
Ho startar med at David lovar Herren for alt det gode han gjer når han tilgjev alle synder og lækjer alle sjelas sjukdomar.

"Sjela" er eit uttrykk for personlegdomen.

"Gløym ikkje..." Det er så lett for oss å gløyma alt det gode Herren gjer, alt han til dagleg ausar over oss av velsigningar, alt som han har automatisert i skaparverket, alt som går av seg sjølv i kroppane våre, alle dei ufatteleg kompliserte kjemiske prosessane som til ei kvar tid må fungera der for å halda liv i oss, me veit ikkje om det alt. Men me kan prisa og lova Herren for det alt. Han er meisteren bak og i det heile. 

Men det er jo så lett for oss også å gløyma frelsaren og frelsesverket, tilgjevinga og nåden som renn ut frå Golgata, ut frå Kristi kross, ja, får Guds lam som sit ved Fars høgre hand og går god for oss der. 

v.4 og 5 kan me sjå på ut frå eit esjatologisk perspektiv.

v.4 ser då framover mot den store oppstoda når Jesus kjem attende frå himmelen for å døma levande og døde. Då skal han krona barna sine med miskunn og kjærleik, eller "nåde og miskunn" som det stod i eldre omsetjingar. 
Kroningsmotivet finn me også brukt esjatologisk hos Paulus. Han skriv like i forkant av sin martyrdød (2.Tim.4,8) at "no ligg rettferdskransen ferdig åt meg, den som Herren, den rettferdige dommaren, skal gje meg på den store dagen, og ikkje berre meg, men alle som har lengta med kjærleik etter at han skal koma."

v,5 Då skal den truande bli metta med Guds godleik, og me blir unge som ørnar i sin beste alder. 

Men ser me dette frå eit meir "her og no" - perspektiv, og det går an, kan me seia at alle sanne Guds barn let "nåde og miskunn" bestemma over korleis dei tenkjer. Ei krone er jo plassert på hovudet, og set standard og retning for verdiar, avgjerder, mentalitet og tenkemåte. 

Salme 102,26-29

 Du grunnla jorda i gammal tid,

          himmelen er eit verk av dine hender.
          
   
 27 Dei skal gå til grunne, men du blir verande.
          Dei blir slitne ut som klede,
          du skifter dei ut, og dei er borte.
          
   
 28 Men du er den same,
          åra dine tek aldri slutt.
          
   
 29 Borna til tenarane dine skal slå seg til ro,
          deira ætt skal vera grunnfest for ditt andlet.

Vers 26: Salmisten ber til han som skapte himmel og jord, den Gud som varer frå slekt til slekt, han som styrer historia. Dei som ber til ein slik Gud har all mogeleg grunn til å forventa god handsaming. 

Vers 27: Universet er enormt. Men det blir stadig eldre og gradvis  utslite (noko som samsvarar med 2. termodynamiske lov), og det skal ein dag ta slutt og bytast ut med noko som er langt betre, det skal skapast ein ny himmel og ei ny jord.

Vers 28: For den Gud me trur på og elskar tek aldri slutt. Han er evig. Slik vil det vera med alle som trur på han også. Dei får evig liv. 

Vers 29: Borna til tenarane dine er alle som har kome til tru fordi nokre har forkynt eller vitna for dei om Jesus. Desse nye kristne skal slå seg til ro, dvs dei skal finna sin heim i Guds kyrkje på jorda, og dei skal sjølve reprodusera seg og få ei ætt som skal vera grunnfest for Guds andlet, dvs kristne som har lært seg å leva Gud nært og som elskar å la seg elska. 

mandag 27. desember 2021

Salme 102.24-25

 Han har brote ned min styrke på vegen

          og forkorta livet mitt.
          
   
 25 Eg seier: Min Gud, ta meg ikkje bort midt i livet!
          Dine år varer i slekt etter slekt.

v.24. Midt i livet vart salmisten alvorleg sjuk, og han følte at livet ebba ut så alt for tidleg. Han kunne ikkje sjå for seg noko anna enn at det er Gud som forkorta livet hans. Difor ber han i vers 25 om at Gud skal ombestemma seg og lækja han for denne sjukdomen. Han visste at Gud er evig, at han er livsens kjelde og den som rår for liv og død, og han visste at han kunne påverka Gud gjennom bøn. Difor bad han: "Ta meg ikkje bort midt i livet!" 
Når alvorleg sjukdom kjem over oss sjølve eller våre næraste, skal me gå inn i intens forbøn. Me skal ikkje automatisk akseptera at nokon skal takast bort midt i livet, men be Gud om å ombestemma seg og gje den sjuke lækjedom og ny styrke. "Ingenting er over før Gud seier at det er over," skriv Canon Andrew White i "Gloyr Zone in War Zone", der han skriv om fleire i Irak som dei siste åra er blitt vekt opp frå dei døde gjennom inderleg bøn til den Gud som varer frå slekt til slekt, og som elskar slektene.

fredag 17. desember 2021

Salme 102,22-23

 Herrens namn skal forkynnast i Sion,

          hans lov og pris i Jerusalem
          
   
 23 når folk og kongerike samlar seg
          for å tena Herren.

Det er to ting som skal skje der Guds folk samlar seg: Evangeliet om Jesus skal forkynnast klårt og reint, og dei truande skal lova og prisa han. 
Jesus seier i Lukas 24: "I hans (Messias) namn skal omvending og tilgjeving for synd forkynnast for alle folkeslag..." 
Å tena Herren er å forkynna denne bodskapen for alle menneske, samt å lova og prisa Jesus med alt me er og har.
Evangeliet har ei magnetisk kraft i seg. Det dreg enkeltmenneske og heile kongriker til Jesus og inn under hans autoritet.
Kva er poenget med å vera kristen? Det er å tena kong Jesus. Ja, vi er Guds barn, men like mykje som me er Guds barn er me Jesu Kristi tenarar, og denne doble statusen skal me ha i all æva. 
Gud velsigne deg, min kjære lesar. 

søndag 7. november 2021

Salme 102,18-21

 Han lyttar når den nakne bed,

          han foraktar ikkje deira bøn.
          
   
 19 Dette skal skrivast ned for den komande slekt,
          eit nyskapt folk skal prisa Herren.
          
   
 20 Han ser ned frå si heilage høgd.
          Frå himmelen ser Herren mot jorda
          
   
 21 for å høyra sukket frå fangane,
          løysa dei som var dømde til døden.

 Å lesa desse versa er å bevega seg på heilag grunn. Kven er dei nakne? Det er dei som manglar det livsnødvendige. Det er mange av dei i vår tid, og det har det forresten alltid vore. Mange, mange stenger hjarto sine for dei nakne. Men Jesus identifiserer seg med dei, og på domedag skal han seia til dei på si høgre side, dei som i livet hadde kome i et rett forhold til han: Kom hit, de som er velsigna av Far min, og ta i arv det riket som er gjort i stand til dykk frå verda vart grunnlagd. 35 For eg var svolten, og de gav meg mat; eg var tørst, og de gav meg drikke; eg var framand, og de tok imot meg; 36 eg var naken, og de kledde meg; eg var sjuk, og de såg til meg; eg var i fengsel, og de vitja meg.’

Når dei som ingenting har bed til Gud, er hjelpa nær. Difor er det viktig at dei lærer seg å kalla på Herrens namn og leggja saka si fram for han. Då sender han hjelp, og gjerne gjennom sine barn, dei han har fylt med sin kjærleik og medkjensle

v.19 syner at denne salma er profetisk. Ho er skriven for komande slekter, for det nyskapte folket som stod fram på verdas arena etter pinsedagen, det folket som har si glede i å prisa Herren, for oss som trur på Jesus og har borgarskap i hans rike. Me er eit folk, ein nasjon som prisar Herren. Det er vårt varemerke. 

v.20 syner kva Gud er oppteken av i sin herlegdom: Han er oppteken av OSS. Han ser konstant ned på jorda, levande oppteken av stort og smått i liva våre. Han vaker over oss med den største merksemd. Han overser ingen, ingen mennesker, ingen dyr, ingen kryp, ikkje noko levande vesen. Hans omsorgsfulle farsauga får alt med seg. Fantastisk. 

v.21 Og han høyrer sukket frå fangane, her er det nok tenkt på dei bortførte israelittane, krigsfangane, og me som tilhøyrer det nyskapte folket kan utvida med dei som sit i fengsel for trua si, og som er urettferdig dømde. Herren hatar dette. Så er han hos alle som på ein eller annan måte sit i fysisk eller psykisk fengsel, og trøystar dei og styrker dei med sitt nærvær, og det store er: Når som helst kan han sprenga desse lenkene sund, og det skjer i den rette tid, den tid som han i sin visdom ser er den rette. 

Men uansett korleis du har det: Pris han for full hals. Det er det god hjelp i. Han elskar deg, du lever i nåden hans, du har framtid og håp, og den dagen han tek deg heim, tenkjer du aldri eit fnugg på dei vanskane som la hindringar i vegen for deg i dette livet. Alt blir for ingenting å rekna. 




søndag 31. oktober 2021

Salme 102,15-17

 Tenarane dine elskar steinane i Sion,

          dei lid med henne som ligg i grus.
          
   
 16 Folkeslag skal frykta Herrens namn,
          alle kongane på jorda din herlegdom.
          
   
 17 For Herren vil byggja opp att Sion
          og syna seg i sin herlegdom.

Herrens tenarar elskar steinane i Sion, dvs dei elskar kyrkja og sine kristne søsken. Dei er sanne fellesskapsfolk.  Peter skriv i sitt første brev kap 2 at kyrkja er eit Herrens tempel bygd opp av levande steinar, og Peter sjølv fekk namnet sitt hos Jesus, og namnet hans tyder jo nettopp "fjell". 
Kyrkja er ingen fysisk bygning. Det er eit fellesskap av mennesker som trur på Jesus og elskar Gud og kvarandre, eit tempel av levande steinar, ikkje harde, kalde og daude steinar. 

Det hender nok at kyrkjene av ulike grunnar havarerer og blir liggjande i grus. Eit slikt samanbrot kan botna i tre forhold: 1) kraftig forfølging 2) synd, 3) vrang lære. Djevelen er både ei brølande løve og ein lur rev.  Når han grusar Sion, lid Herrens tenarar, og gråtande ber dei til Gud for henne som ligg i grus. 

Alle som tener Jesus elskar sine kristne søsken og søkjer fellesskap med dei og fungerer i eit samarbeid med dei. Solistkarrierar er eit totalt framand fenomen i Bibelen. Den som i tenesta ikkje ønskjer å fungera ut frå ein kyrkjelyd skal ein vera varsam med å gje tillit. 

I vers 16 møter me enno ein gong denne vidunderlege visjonen om at evangeliet ein gong skal prega heile verda, at folkeslaga skal, saman med leiarane sine, læra seg å elska, frykta og stola på Herrens namn og bøya seg for hans autoritet. Kor eg elskar denne misjonsvisjonen, for ein ressurs denne representerer for oss som brenn for at simpelthen alle skal bli frelst og læra seg å kjenna sanninga. 
Kvifor skjer dette? Vers 17 gjev svar: Herren attreiser Sion! Og her handlar det om Jerusalem. Ein dag skal Jesus openberra seg i denne byen på ein slik måte at heile Israel skal bli frelst, og dette vil bli eit paradigmeskifte i misjonshistoria, skriv Paulus i Romarbrevet 11. Det vil løysa ut ei mektig åndeleg vekkjing i alle nasjonar, og dei vil bli fylte av tru og guddommeleg liv.