lørdag 7. november 2020

Salme 89,31-38

Vi skal merke oss at vers 31-33 er talt til Messias sine søner, altså til oss kristne. Dersom me forlet Guds lov og ikkje følgjer boda hans, då straffar han oss med slag. Her er det ikkje snakk om evig straff, men om tukt, slik me kan lesa om i Hebrearbrevet 12, og dette er ei tukt som er heilt naudsynt for å bringa oss i rett posisjon att i vårt høve til Gud, slik at me ikkje fell frå og går fortapt. 

Det er vanleg at kristne vik av frå Guds veg, ofte utan å merka det sjølv, og pågår dette prosessen lenge nok, kjem me bort frå Gud i hjarto våre. Det er i slike tider Gud må tukta oss. Det gjer han gjennom ordet sitt når me høyrer og les det, gjennom våre kristne søsken som formanar oss eller gjennom ting som skjer i liva våre som tvingar oss attende til han. 

Denne bodskapen er totalt fjern for kristne i dag. Men ikkje mindre er han viktig. 

v.34-38. For mitt i denne oppsedingsprosessen, trekkjer ikkje Gud, vår gode Far, si miskunn attende, nei, det er nettopp fordi han er god at han straffar oss, og hans truskap mot oss svikter ikkje. Den pakta han inngjekk med Jesus, handlar nemleg om oss, og det han her seier til sonen sin, seier han til oss. Guds ord om at me skal eiga syndsforlating og evig liv ved trua på Jesus, er ord han aldri dreg attende. Og ordet han talar om Jesu evige herredøme over himmel og jord, står fast som fjell gjennom hundreåra. Det er ei sanning evig som månen, det trufaste vitne, som han kallar denne jordas følgjesvein.

Men Jesu trone skin som sola. Og Jesus sa om seg sjølv: "Eg er lyset for verda. Den som trur på meg, skal aldri vandra i mørket, men ha livsens lys." Og det er sant. Kvar dag får eg for Jesu skuld sola meg i lyset frå den evige Guds kjærleik til meg og alle menneske. Måtte han opna alle sine augo slik at dei kan få sjå Han og leva evig.  


   
 

onsdag 14. oktober 2020

Salme 89,19-30

v. 19: Dette verset inneheld ein parallellisme, dvs. siste del av verset utdjupar første del. Det er eit vanleg fenomen i den poetiske litteraturen i Bibelen. Og då må me forstår det slik at Israels konge skulle vera eit skjold for folket sitt.  Han skulle beskytta det mot åtak og mot vonde hendingar, og det er med respekt å melda framleis primæroppgåva for ein statsleiar. 

Å ha ein kristen konge, ein kristen statsminister eller president som ber til Gud er framleis eit stort gode for eit folk, og for Israel var det slik at så lenge kongen tilhøyrde Herren, gjorde folket det også. 

Det er ein kollektivistisk tankegang i Bibelen som me må forstå dersom me skal forstå noko som helst av kva kristendomen handlar om, og det er ikkje lett for oss i vesten som blir opplærde til å tenkja individualistisk frå me er ein neve store. Her er det meg og mitt og mine oppfatningar og opplevingar som har betydning for meg, trur me. Men denne måten å tenkja har me lært frå greske filosofar, og ikkje frå Bibelen. Der er sikte langt meir kollektivt. 

Saka er den: Israels konge var eitt både med Herren og med folket sitt, og så lenge han heldt seg til Herren, gjekk det godt med folket. 

Kongen i Israel var eit førebilete på Jesus, den store frelseskongen som profetane bar bod om.

Og her er me ved sakas kjerne. Jesus Kristus er vår konge, og han gjorde seg til eitt med oss då han vart døypt i Jordan. Difor kunne han døy for oss på krossen og bli vår frelsar. Så lenge me trur på han og held oss til han, er han vårt skjold mot alt som kan skada oss i vårt forhold til Gud og kvarandre, og står me trufast saman med han, står han trufast saman men oss, og kjem djevelen mot oss med storm, stiller me oss berre bak Jesus som har makt til å stilla einkvar storm, både fysiske og åndelege.

Og så vil eg snakka litt om det å vera pastor i ein kyrkjelyd.   

Eg trur det er ei generell sanning at pastorar, eller eldste om du vil, står, saman med Jesus, som ein mur mellom djevelen og kyrkjelyden dei tener. Snur ein av pastorane seg bort frå Jesus, sveikkest muren, og kyrkjelyden kjem i fare.
Ein som skal vera leiar for Guds folk skal altså verna folket mot åtak frå synda, verda og djevelen. Det er ein krevjande posisjon. Han får mykje juling. Ingen treng Kristus som vern for sitt liv som ein kristen leiar, og han treng desperat kyrkjelyden si forbøn. Ein pastor ber jamnleg for  kvar enkelt i kyrkjelyden, og den enkelte i kyrkjelyden må dagleg be for pastoren sin. Slik må det vera om alt skal gå bra for alle. 

Vers 20-30 handlar om David, Guds Messias.
Innhaldet her er av ein slik art at det ikkje passar så godt på David. Dette er profetiske ord som peikar framover mot Jesus Kristus.
David var ein helt. Kristus var ein helt. Han er vår sanne helt som gjekk i døden for å frelsa oss frå evig fortaping, han er den som var utvald til dette frå æva av, og han vart salva med Anden til å forkynna fridom for alle oss som ved synda var bundne av djevelen, og for å gje oss synet og høyrsla attende slik at me kan sjå og høyra Gud, og lat oss elska av han. 
Herrens hand var hos Jesus slik at han kunne lækja dei sjuke, og Guds arm gav han styrke til å stå i stormane som kom over livet hans. No er han herleggjord, og ingen fiende kan plaga eller kua han lenger. Det kunne dei ikkje under hans jordeliv heller, ikkje meir enn han gav dei løyve til. 

Alle som går imot Jesus i dag gjer lurt i å ta dette inn over seg.  Den som hatar Frelsaren, har inga framtid.  

Men Guds truskap, miskunn og kraft er hos han, og dei som vil ha tak i dette, må overgje seg totalt til Han som faktisk har fått desse gåvene, ikkje berre for å nyta dei, men for å formidla dei til alle som kjem til han for å få frelse og evig liv. 

Vers 26-27 Jesus er ein mektig konge. Han råder over havet og elvane, som her helst representerer heile skaparverket. Ja, som han sjølv seier det: "Eg har fått all makt i himmel og på jord...". All makt! Hans rike er globalt, og han gjer krav på kvart einaste menneske som lever. Å stå imot han er å ekskludera seg sjølv for all framtid. 

v.28. Jesus er Guds førstefødde, han er Guds Son og Israels konge, ja alle kongars konge, vår himmelske Fars evige arving. Alle kongar og autoritetspersonar er hans vasallar, og dei må ein dag stå ansvarleg innfor Han med tanke på korleis dei har utøvd embeta sine, og korleis dei har levd liva sine elles. Jesus som frelste oss frå våre synder, er også den som skal dømma kvar sjel, og særleg dei med stort ansvar for andre. Arme den som då gjennom livet har forkasta hans kjærleik, nåde og herredøme. 

I vers 29 er det Far som snakkar, og han lovar alltid å gjera godt mot Sonen sin, og at pakta med den førstefødde står fast. Kva pakt? Den nye pakta, den som seier at alle som trur på Sonen skal få evig liv og vera Guds søner og døtre og Kristi medarvingar. 
          
v.30. Desse er hans ætt som skal haldast oppe til evig tid, og dei skal samlast om hans trone i ein evig lovsong som skal vara så lenge himmelen er til, dvs inn i æva. 
          

onsdag 23. september 2020

Salme 89,11-18

 v.11. Rahab er eit sjøuhyre, eit bilete på alle dei usynlege, mørke og øydeleggjande kreftene i tilværet som me ikkje kan kontrollera, og som vil dra oss ned i djupet. Det kan vera ein pandemi, ein alvorleg kreftsjukdom som trugar oss, eit skadeleg rykte folk spreier om oss, eller ein mektig fiende som legg vonde planar mot oss og som vil tyna oss. Herren knuser den vonde og øydeleggjande makta så lett som berre det, og han spreier fiendane våre. Han vernar liva våre og tek seg av vår ære og vårt rykte.

v.12-13. Både himlane og jorda tilhøyrer Gud fordi det er han som har skapt dei alle, både nord og sør og dei mektige fjella som med glede prisar Herrens namn. I hinduismen er fjella gudar. Men våre fjell er fjell, og dei prisar skaparen sin, den einaste sanne Gud, med sin blotte eksistens. 

v.14. Herren har ein mektig arm og ei sterk hand. Når han reiser handa si, skjer det under i menneskeslekta. Me såg det i Jesu liv. Han løfta handa si og stilte stormen, han la hendene sine på dei sjuke og lækte dei, og han strekte hendene sine ut på krossen og frelste heile verda. 

v.15 Herren regjerer med rettferd, ja rettferd er sjølve fundamentet for hans trune. Kva er rettferd? Jo, det er forklart i resten av verset som "trufast kjærleik" og "truskap." Og det er viktig å presisera i vår tid: Utan kjærleik og truskap eksisterer ikkje rettferd. Dersom lovene våre ikkje er gjennomsyra av nestekjærleik og truskap mot Gud og nesten, er dei ikkje rettferdige, uansett kva politikarane måtte finna på å seia om den saka. Eg tenkjer særleg på Utlendingslova og abortlova. Ingen av desse er rettferdige, rett og slett fordi dei ikkje er medmenneskelege. Her tek me livet av små barn, me sender frå oss hjelpelause menneske som kan ha budd i Noreg i 10-15 år, me splittar familiar, nektar vaksne folk å gifta seg og stenger grensene for folk i den ytste naud. 

v.16-17. Kven er Guds folk? Dei som lever med Gud og ærar og prisar han heile dagen. Dei er eit velsigna folk. Dei vandrar i lyset frå Guds andlet, eit uttrykk for den kjærleiken og ufattelege gleda som alltid strøymer ut frå Guds smilande augo over alle som snur seg mot han. 

v.18. Denne herlegdomen er Guds barns styrke. Takk til Jesus som ved sin blodige død for våre synder har opna vegen inn til Gud for oss alle.

onsdag 29. juli 2020

Salme 89,7-10

For kven i skyene er Herrens like,
          kven mellom gudesøner er som Herren,
          
   
  8 ein stor og skremmande Gud i rådet av dei heilage,
          meir verd å frykta enn alle som omgjev han?
          
   
  9 Kven er som du, Gud Herre Sebaot?
          Mektig er du, Herre, omgjeven av din truskap.
          
   
 10 Du herskar over det hovmodige havet,
          når bølgjene reiser seg, stiller du dei.

v. 7-8. Gud er skaparen. Alt anna som eksisterer er skapning. Gud har ingen parallell, det er ingen eller ingenting me kan samanlikna han med, difor blir han aldri eit forskningsobjekt. Han kan ikkje katalogiserast eller kategoriserast. Han er uutgrunneleg for oss menneske. Alle som vil fanga Gud innafor ein kategori, er dømt til å mislukkast. Gud skal ikkje forskast på av menneske, han skal fryktast. Kva er det å frykta Gud? Det er å ta han og hans ord på alvor. 

For sju år sidan var me og såg dei mektige Niagarafalla på grensa mellom Kanada og USA. Det var eit mektig syn, og me klarte ikkje ta augo våre bort, og me gjekk så nært som me kunne. I møte med Niagarafalla blir me veldig små og sårbare. Det var god grunn for oss å frykta denne overmektige naturen, men me følgde reglane, så det gjekk naturlegvis bra. Niagarafalla er store og redselsfulle, men for oss som ikkje utfordra dei på noko vis, vart dei berre eit imponerande og uforgløymeleg syn.

Kva er poenget? Du bør ikkje utfordra Gud ved å bryta reglane hans. Gud er så mykje, mykje større, sterkare og mektigare enn alle slike buldrande fossar, og det er han som bestemmer korleis me skal kunna nærma oss han og samstundes behalda livet, og han har gjeve oss eitt møtepunkt der me kan ha koma han heilt nær, og det er i Jesus Kristus. I Kristus møter Gud oss som med nåde. Utanfor Kristus er det ingen nåde, berre rettferdig dom. Alle som prøver å nærma seg Gud utan å ta imot Jesus, gjer ein grov feil. Det kan ikkje gå bra. Dei blir forblinda og kjem under domen. Ikkje berre for å ha brote Gud sine lover, men ved å avvisa hans frelsesveg. Me syner at me fryktar Gud, dvs. tek Gud på alvor, når me innrømmer syndene våre, underordnar oss lovene hans og trur på Sonen hans, Jesus Kristus. Då blir me møtt av Guds truskap. Han har lova å ta imot alle som tek imot Sonen hans, og det er ein lovnad han tek på ramma alvor, han som er omgjeven av truskap. 

Niagarafalla er mektige. Havsens bølgjer likeeins. Men Gud er større. Han herskar over havet, les me i v. 10, og stiller bølgjene. 

Dette førere naturlegvis tankane våre til Genesaretsjøen i Galilea. Jesus og disiplane skulle over på den andre sida for å kvila. Så kom stormen på dei, og Jesus reiste seg i båten og stilla stormen med eit myndig ord.  I Kristus møter Gud oss med nåde, og når det no stormar i livet ditt, ven, så skal du kalla på Jesus og be han om å reisa seg og stilla uværet som er kome over deg. 

torsdag 23. juli 2020

Salme 89,3-6

 Eg seier: Miskunn blir bygd for evig,
          din truskap er grunnfest i himmelen.
          
   
  4 «Eg gjorde ei pakt med min utvalde,
          svor ein eid til David, min tenar:
          
   
  5 Eg grunnfester di ætt til evig tid;
          eg vil byggja di trone frå slekt til slekt.»
          
   
  6 Himmelen prisar dine under, Herre,
          forsamlinga av dei heilage prisar din truskap.


I vers 3 er det Israels forsamling, eller i vår kontekst, Kristi kyrkjelyd som talar, og då blir spørsmålet: Kan miskunn byggjast? Har ikkje Gud alltid vore miskunnsam? Er det ikkje hans vesen å forbarma seg over barna sine? Jo, det er det. Men Gud kunne ikkje syna miskunn mot menneska i den gamle pakta utan med tanke på at Jesus ein dag skulle koma å betala for syndene deira, og han kan syna miskunn mot oss som lever i den nye pakts tid fordi Jesus no har betalt for syndene våre. I og gjennom Jesus Kristus bygde Gud ei solid juridisk plattform for si miskunn. Alle som som no kjem til Han i Jesu namn, møter Guds miskunn og får tilgjeving for alle syndene sine og evig liv.  Dette er Guds evangelium, godt nytt frå Gud. 
Så lærer me her dette fantastiske at "Guds truskap er grunnfest i himmelen." 
I himmelen bestemte Gud at han i Abraham ville velja seg ut eit eigedomsfolk, og slik vart det. I himmelen bestemte han at dette folket skulle friast ut frå slaveri og fangenskap i Egypt, og slik vart det. I himmelen bestemte han at dei skulle få eit land som dei skulle få til eige for all æva, og slik har det vorte. I himmelen bestemte han at han sjølv ville bli eit menneske gjennom Sonen sin for å sona alle menneske sine synder og lovbrot, og det gjorde han. I himmelen har han bestemt at alle som trur og blir døypt, skal bli frelst, og min ven: Det er ingen grunn for nokon av oss til å tru at det ikkje skjer. Gud er trufast, og det han har bestemt i himmelen er det han har gjeve lovnad om i sitt ord, og det står fast, også for deg og meg. Er du eit døypt menneske som trur, så er du frelst. Det står fast i himmelen, i Guds eige trufaste og miskunnsame hjarta. 

v.4. I 2. Samuels bok kap 7 les me om Guds pakt med David gjennom profeten Natan. Herren sa han ville byggja David eit hus. Og det skjedde då Jesus kom inn på historiens arena. Han, som var Kongen over kongane og Herren over herrane på jorda, etablerte eit evige rike då han døydde og stod opp for oss. Davids hus er Herrens hus, og døra er sett på vidt gap slik at alle som vil kan koma inn og bli barn av Gud. 

v.5 Her er det Gud som talar til sin utvalde, dvs til Jesus. Gjennom forkynninga av evangeliet blir hans herredøme etablert i nasjon etter nasjon, i folk etter folk og i slekt etter slekt, og hans trune blir etablert i alle menneske som tek imot han som den Gud og frelsar han er. 

v.6. Og dette underfulle blir så enormt stort for alle som erfarer det at dei lovar og prisar kong Jesus dag og natt, åleine og saman med andre, så ofte som dei kan. Lovsongen blir alle frelstes naturlege uttrykk livet gjennom, og dei elskar kyrkjelyden sin, og dei elskar å koma saman for å uttrykkja kjærleiken sin til Herren gjennom lovsong og tilbeding. 

fredag 17. juli 2020

Salme 89,1-2

Ein læresalme av esrahitten Etan.
          
   
  2 Eg vil alltid syngja om Herrens miskunn,
          frå slekt til slekt skal min munn gjera din truskap kjend.

Denne salma er den siste i den tredje samlinga. Ho er titulert som ei læresalme av esrahitten Etan, dei einaste salma han har skrive. Ho er svært lang, heile 53 vers, og er inndelt slik: v.1-18 som handlar om Herren som konge, v.19-37 som handlar om Herrens pakt med David og v.38-52 er ein klagesong. Vers 53 er ei velsigning som avrundar salma og denne tredje salmesamlinga. 

v.2.  Salmisten vil alltid syngja om Herrens miskunn, og med munnen sin gjera Guds truskap kjend.  Det interessante her er at dette vil han gjera frå slekt til slekt, og det fortel oss at han i denne salma representerer Guds kyrkje og ikkje seg sjølv. For han vil ikkje vara i slekt etter slekt.  Men Guds kyrkje vil leva og syngja Herrens pris gjennom alle slekter. Og akkurat dette er kallet kyrkja har fått: Å lova, prisa og æra han, og gjera Herren og hans truskap kjent for alle menneske over heile jorda. Ja, dei som er kyrkja er dei som gjer akkurat dette. 

Frans av Assisi blir ofte feilaktig sitert på at han vil at me skal forkynna evangeliet med gode gjerningar, og med ord om det er naudsynt. 

Men dette er ikkje bibelsk. Ingen kan bli frelst ved å sjå kristne gjera gode gjerningar. I beste fall kan dei ved å sjå kristne som gjer godt bli opne for Gud. Men skal dei læra seg å kjenna Gud, må hans ord forkynnast, for trua kjem av forkynninga. Paulus skriv i Rom 10,17: "Så kjem trua av forkynninga, og forkynninga ved Kristi ord." 

Guds miskunn og Guds truskap finn me hos Jesus Kristus, og berre hos han. Mange, mange forventar at Gud skal syna miskunna og fiksa opp i problema deira. Men dei vil ikkje gå til Jesus med liva sine og overgje seg til han. Men utanfor samfunnet med han, er det ingen miskunn for oss menneske, berre rettferdig dom.  For Jesus er det nye templet, han er Guds lam som bar bort verdas synd. Og det at Gud gav oss Jesus, syner at han er trufast mot løftene sine i GT om at det ein dag skulle det koma ein mann som skulle ta bort verdas synd og forsona heile slekta med Gud. Slik miskunna han seg over oss i Jesus Kristus, og dette er det Guds barn elskar å synga og fortelja om frå slekt til slekt  Det ligg dei i blod. 


torsdag 9. juli 2020

Salme 88

Salme 88 er den einaste som er skriven av esrahitten Heman.

Kategori: Klagesalme

Det gjer vondt å lesa det Heman skriv. Her er det botnlaus sjelenaud, og ikkje mykje lys å spora.

v.2 Heman definerer Gud som den som frelser. Her skal me merka oss presensforma. Gud er ein Gud som kvar dag frelser folk ut av vanskelege og umogelege situasjonar. Når me kallar på han, grip  han inn. Men som me ser i denne salma: Det kan ta litt tid før me opplever at hjelpa kjem til oss. Heman ropa natt og dag til Herren utan å få den hjelpa han ønskte seg.

I vers 3 ber han Gud om å høyra på han, og ikkje venda det døve øyra til. Heile hans håp står til Gud. Ingen andre kan hjelpa.

v.4. For livet hans er fullt av ulukker, og han er døden nær, hinsides den hjelp som menneska kan gje.

v.5. Ja, folk reknar han alt for å vera ein død mann. All kraft har runne ut av han. Han har ingenting av ressursar  å setja inn sjølv for løfta seg.

Det me les om her kan vera ein alvorleg somatisk sjukdom, ein djup depresjon eller ei eksistensiell sjelekrise, eit åndeleg mørker som stundom kjem over kristne menneske.  Alle desse kategoriane kan beskrivast med ord som dette. Men v.11 indikerer at det er snakk om kroppsleg sjukdom som også slår ut på åndslivet og sjelslivet.

v.6 og 7 forsterkar elende. Heman opplever det slik at han er så godt som gravlagd.  Mørkret i han og rundt han er så inderleg djupt.

v.8. Han opplever at det fæle som skjer med han er Guds dom over livet hans, og det er blytunge tankar å bera på for ein kristen. Kor kan ein slik person gå med skulda si? Og enno verre vert dette når ein tenkjer seg at det KRISTUS som avviser oss, han som har døydd for oss og betalt all vår synderskuld, Kor skal me gå om HAN også viser oss bort som personar han ikkje kan syna nåde?

v.9 skildrar ei desperat einsemd. Til og med venene hans er drivne bort frå han. Gud har fylt dei med avsky for han. Utan samfunn med Gud og sosialt isolert. Du snakkar om å vera fortapt. Det er vondt å lesa.

v.10. Men at me her har for oss ein mann som er ein sann "kristen", ein mann med Guds Ande, forstår me av at han vender seg til Gud gong etter gong, tilsynelatande utan forventningar, men han kan ikkje anna. Slik er det med alle som er fødde av Gud. Uansett korleis situasjonen er, dei vender seg til Gud. Verkar Gud avvisande eller dømande: Dei vender seg til han. Kor skal dei elles venda seg?

v.11-13. Her argumenterer Heman med Gud for sitt liv, og vil påpeika at Gud umogeleg kan ha nokon fordel av at han døyr. "Daudingar kan ikkje prisa deg," og "dei som ligg i grava kan ikkje vitna om di miskunn," seier han, og syner med det at han har forstått kva som er poenget med eit menneskeliv: Me er skapte for å prisa, lova og æra Gud, og fortelja om hans miskunn, og ingen andre plassar kjem Guds miskunn så klårt til uttrykk som gjennom evangeliet om Jesus Kristus. Ingen andre kjenner på trongen etter å vitna om Jesus for verda enn dei som har Den Heilage Ande. Og då ser me at Guds barn altså kan koma inn i botnlaus lekamleg og andeleg naud, utan at dei av den grunn sluttar å vera Guds barn. Tvert om. Gud hudfletter kvar son han tek seg av, les me i Hebrearbrevet 12.

I vers 15 spør han Gud om kvifor han støyter han frå seg, kvifor han løyner seg for han. Når ulukkene råkar oss menneske spør me heilt spontant kvifor. Me vil gjerne vita om det er ein god grunn for det som skjer, eller om det er ei meining med det. Me tenkjer: Hadde eg berre fått visst det, hadde alt vore lettare å takla.

v.16 er vanskeleg å lesa. Heman har nemleg hatt det slik frå han var ung. Det må ha vart veldig lenge. Å gå år ut og år inn i redsle og rådløyse er steintøft for eit menneske. Me er jo skapte til glede. Kan det vera slik at Heman har hatt ein depresiv tilstand? Angst er ofte noko følgjer depresjonar, og gjerne angst for Guds dom over eit forfeila liv, eller angst for å bli fordømt pga ei ganske lita synd ein ein gong gjorde. Det kan vera noko slikt i bilete her.

Og så til slutt: Denne salma høver så godt på Jesus. Han gjekk inn under Guds dom for vår skuld. Hans sjelekamp i Getsemane førte han til kanten av dødsriket. Han sveitta blod av angst.
Venene hans vart borte, hans lekamlege lidingar var forferdelege, Kva han gjennomlevde då han på  krossen  ropte ut: "Min Gud, min Gud, kvifor har du forlate meg," det er det ingen som kan forstår. Det er så mange parallellar her at eg vil seia at salma er profetisk.